Poslanik SDP BiH u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH dr. Denis Bećirović pokrenuo je u skladu sa odredbama Poslovnika PD PS BiH poslaničku inicijativu kojom se zadužuje Vijeće ministara Bosne i Hercegovine da, najkasnije u roku od šest mjeseci od dana usvajanja ove inicijative u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, sačini i u parlamentarnu proceduru dostavi Zakon o kinematografiji Bosne i Hercegovine.
U obrazloženju dr. Bećirovića, između ostalog, stoji da kinematografsku djelatnost treba zakonom definirati kao djelatnost od interesa za Bosnu i Hercegovinu. „Opći interes u oblasti kinematografije je, između ostalog, u:
– očuvanju kontinuiteta, slobode i raznovrsnosti kinematografskog stvaralaštva;
– podsticanju predstavljanja domaćih kinematografskih djela na značajnim međunarodnim manifestacijama;
– podsticanju domaćeg filmskog umjetničkog stvaralaštva;
– podsticanju proizvodnje domaćih i stranih kinematografskih djela u BiH;
– podsticanju distribucije i javnog prikazivanja u oblasti kinematografskog stvaralaštva;
– podsticanju razvoja tehničke baze kinematografije i uvođenja informatičkih tehnologija te modernizacije u oblasti kinematografije;
– podsticanju i očuvanju kulturnog identiteta domaćeg kinematografskog stvaralaštva;
– unapređenju međunarodne saradnje i integracije domaće kinematografije u evropske i svjetske programe razvoja kinematografije;
– podsticanju kulturne raznolikosti u oblasti kinematografije;
– zaštiti djece i mladih, ravnopravnosti spolova, rasa i manjinskih grupa u kinematografskim djelima.
Također, ovim zakonom treba regulirati i:
– oblike podrške domaćim filmskim organizacijama, festivalima i manifestacijama;
– prioritete u finansiranju filmske produkcije (igrani, dokumentarni, dječiji, debitanski film);
– načine za podsticanje koprodukcija;
– sadržaje i postupke za širenje i osavremenjivanje distributerske i prikazivačke mreže;
– mjere za popularizaciju i plasman domaćeg filma u inozemstvu;
– sadržaj i formu obilježavanja značajnih jubileja filmske umjetnosti;
– druge mjere za stimuliranje proizvodnje, distribuiranja i javnog prikazivanja kinematografskih djela.
Kao poslanici u najvišem zakonodavnom organu Bosne i Hercegovine trebamo konkretnim potezima pomoći uspješne reditelje i filmske radnike, koji diljem svijeta na najbolji način predstavljaju svoju domovinu. Djela bh. reditelja i svojim sadržajem i svojom originalnošću privlače pažnju širom svijeta i zaslužuju poštovanje i priznanje i od predstavnika izvršne i zakonodavne vlasti na državnom nivou.
Osim nagrada koje su bh. reditelji osvajali, a koje su fascinantne za jednu malu kinematografiju kao što je naša, djela naših reditelja vrlo su važna za domaću, ali i za regionalnu i međunarodnu publiku. Štaviše, Bosna i Hercegovina je jedina zemlja na Balkanu čiji je film osvojio Oskara, prestižnu nagradu Američke filmske akademije. Kao što je poznato, na 74. dodjeli Oskara za najbolji film u 2001. godini u Hollywoodu bh. film “Ničija zemlja” režisera Danisa Tanovića osvojio je Oskara za najbolji strani film. Osim Oskara, film “Ničija zemlja” osvojio je Zlatni globus, nagradu za scenario u Cannesu, Cesara (u Parizu), nagradu Evropske filmske akademije, nagrade na festivalima u Makedoniji, Motovunu (Hrvatska), Francuskoj, Italiji, Belgiji, Las Vegasu, Los Angelesu, Rotterdamu, San Sebastianu, Sao Paolu, Urugvaju, Cottbusu, Poljskoj, Velikoj Britaniji, te na još nekoliko festivala u Americi.
Nakon Tanovićevog Oskara, bh. režiseri i producenti nastavili su osvajati prestižne nagrade diljem svijeta. Tako je Denijal Hasanović za film “Pismo” na Filmskoj akademiji u Poljskoj dobio evropsku nagradu Prvog programa njemačke televizije (ARD), a nekoliko dana kasnije Ahmed Imamović za svoj kratkometražni film “10 minuta” dobio je nagradu FELIX Evropske akademije za film, koja je poznata i kao “evropski Oskar”.
Poznata bh. scenaristica i rediteljica Aida Begić sa svojim prvim filmom “Snijeg” dobitnik je Grand Prix nagrade u selekciji “Semaine de la Critique” na Filmskom festivalu u Cannesu 2008. godine. Nakon toga, Begić je s filmom “Djeca” 2012. godine osvojila specijalnu nagradu žirija 65. festivala filma u Cannesu. Film “Djeca” je, također, osvojio specijalnu nagradu žirija i nagradu za najbolju glumicu na Festivalu mediteranskog filma u Bruxellesu i specijalnu nagradu žirija Joao Benard da Costa na Lisbon & Estoril Film festivalu. Također, film “Djeca” je na 26. filmskom festivalu u Herceg Novom – Montenegro dobio nagrade za režiju i glumu.
Bosnu i Hercegovinu je u svijetu filma proslavila i Jasmila Žbanić, kada je sa svojim filmom “Grbavica” na Berlinskom filmskom festivalu 2006. godine osvojila glavnu nagradu “Zlatni medvjed” za najbolji film. Pored glavne nagrade, film “Grbavica” osvojio je još dvije nagrade na Berlinaleu 2006. godine, Nagradu ekumenskog žirija i Nagradu za mir.
Također, veliku popularnost su zabilježili i fimovi “Gori vatra” i “Kod amidže Idriza” Pjera Žalice. Film “Gori vatra” osvojio je više od pet nagrada, odnosno Srebrnog leoparda i još dvije nagrade u Locarnu, Zlatnu zvijezdu i još jednu nagradu na festivalu u Marakesu, nagradu u Amiensu, a bio je nominovan nekoliko puta. Filmsko ostvarenje “Kod amidže Idriza” do sada je imao dvije nominacije, za Zlatnog irisa u Bruxellesu i za Zlatnog Alexandera u Solunu.
Film “Ljeto u zlatnoj dolini” Srđana Vuletića osvojio je više od pet nagrada, i to Tigar i MovieZone nagradu u Rotterdamu, Zlatni iris u Bruxellesu, dvije nagrade na festivalu u Sofiji, te nagradu na Bermuda film festivalu. Film “Savršeni krug” bh. reditelja i producenta još je jedan u nizu filmova koji su osvojili nekoliko nagrada i zabilježili nekoliko nominacija. Ovaj film je, između ostalog, osvojio nagradu u Cannesu, dvije nagrade u Tokiju, te po jednu u Parizu, Valladolidu i St. Louisu.
Bosanskohercegovački reditelj Dino Mustafić s filmom “Remake” osvojio je prestižnu nagradu u Berlinu, a bio je nominovan za Zlatni tulipan u Istanbulu, te na festivalu u Parizu.
Bosanskohercegovačka kinematografija niže uspjehe svake godine i pored činjenice da ima vrlo ograničene finansijske mogućnosti. Sva ta uspješna ostvarenja događaju se u izuzetno siromašnoj zemlji, jednoj od najsiromašnijih u Evropi. Budžet za filmsku produkciju je krajnje nedostatan i finansijska sredstva za ovu namjenu su neuporedivo manja u odnosu na druge zemlje u regionu i Evropi.
Smatram da kao poslanici u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH ne smijemo zaboraviti da je Bosna i Hercegovina i prije rata bila jedan od najvažnijih centara filmske industrije u bivšoj Jugoslaviji. Neka od poznatih rediteljskih imena iz prijeratne bh. kinematografije su: Bakir Tanović, Vefik Hadžismajlović, Meha Fehimović, Midhat Mutapčić, Vlatko Filipović, Gojko Šipovac, Žika Ristić, Milutin Kosovac, Vesna Ljubić, Nikola Stojanović, Nenad Dizdarević, Zlatko Lavanić, Miroslav Mandić, Ivica Matić, Toma Janić, Boro Drašković, Mirza Idrizović, Ademir Kenović i mnogi drugi. Prema nekim podacima, do 1992. godine snimljeno je 96 filmova, a u svijetu najveću gledanost postigli su filmovi Hajrudina Krvavca Šibe “Most”, “Diverzanti” i “Valter brani Sarajevo”.
Nakon 1992. godine u bh. kinematografiju upisana su nova rediteljska imena, među kojima su najpoznatija: Danis Tanović, Dino Mustafić, Pjer Žalica, Srđan Vuletić, Jasmila Žbanić, Aida Begić, Nedžad Begović, Ahmed Imamović, Benjamin Filipović, Adis Bakrač, Jasmin Duraković i mnogi drugi.
Nesumnjivo da bi Bosna i Hercegovina, uz ozbiljnu podršku organa vlasti, s postojećim ljudskim kapacitetima u ovoj oblasti mogla napraviti još bolje rezultate. Zato bosanskohercegovački filmski i kulturni talenat trebamo podržati konkretnim zakonskim rješenjima, a ne samo kurtoaznim čestitkama nakon velikih ostvarenja naših reditelja i filmskih radnika.“
Portal sdp.ba je prilagođen svim uređajima.